Ekonomik Kriz Türkiye’ye Özgü Mü?
- Köşe Adı: Metrik Ekonomi
- Tarih: Haz 30,2008
Beklentiler doğrultusunda faiz oranları artışını sürdürüyor. Daha önceki yazımda da belirttiğim gibi temel neden yıl sonu enflasyon beklentisinin artmış olması. Yüksek enflasyon beklentisinin temel nedeni, varili 142USD seviyelerini gören petrol fiyatları. Genelde üreticilerin artan petrol fiyatları nedeniyle yükselen maliyetlerinden kaynaklanan arz yönlü bir enflasyon söz konusu. 1970‘li yıllarda sürekli yaşanan; 1979 yılında zirveye ulaşan petrol krizi ile benzeşen bir kriz.
Uygulanan ekonomi politikaları, arz yönlü enflasyonu baskı altına alma konusunda daha etkin olduğu düşünülen tipik para politikası ve bu politikanın sahip olduğu en güçlü silah olan faiz.
Faiz oranlarında kademeli olarak artış yapılarak kredi taleplerinin önü alınmaya, kişisel tasarrufların harcamaya değil yatırıma yönlendirilmesine ve ekonominin daha da soğutulmasına çabalanıyor.
Eğer başarılamaz ise –ki böyle bir ihtimal çokta az değil çünkü ABD faiz oranlarındaki düşüş trendi durdu, Avrupa faiz oranlarında artışı konuşuyor, bu gerçekleşirse yüzer geçer olarak tabir ettiğimiz sermaye, gelişmiş olan bu piyasalara yönelebilir- muhtemel senaryo şu; zaten fazla olan, yüksek fiyatlı petrol ithalatı ile had safhaya ulaşan cari açığın finansmanının olmazsa olmazı, yurt dışından gelen sermaye hareketleri azalır, döviz ihtiyacı develüasyona sebep olur ki, bu da enflasyon artışı için ikinci bir neden olur.
Yüksek enflasyon altında üreticiler mevcut stoklarını yüksek fiyatlardan değerlendiriyor, karaborsacılar türemiş, kimse yüksek maliyetler nedeniyle üretim yapma hevesinde değil ve bunun toplumda açtığı en büyük yara olan işsizlik artıyor, bu tanım “Stagflasyon” olarak adlandırılıyor.
Britanyalı iktisatçı William Philips, 1950 ‘li yıllarda kendi adı verilen bir eğri üzerinde enflasyon ile işsizlik arasındaki ilişkiyi inceleyen teoremini ispatlamaya çalışmıştı. O’ na göre enflasyon oluşuyorsa tek nedeni toplam arzı aşan toplam talepti, arz durmuştu çünkü piyasadaki herkes istihdam edilmişti ve bu yoruma göre enflasyon iyi bir durumun göstergesiydi. Bu sefer yine enflasyon ile işsizlik birlikte artıyor, tıpkı 1979 ‘da olduğu gibi.
Üzgünüm Philips! Ülkem tekrar seni haksız çıkarabilir!
Murat Gülebaş Tarafından Yazılmış Diğer Yazılar
- Mortgage Krizi
- Mali Disiplin Devam Etmeli..
- Ve Şimdi Reklamlar…
- Bakkallardan Büyük Marketlere Doğru...
- Masraf Bizim Hakkımız, Söke Söke Alırız!
- Ekonomik Kriz Türkiye'ye Özgü Mü?
- Malthus Cevap Bekliyor...
- Gini Katsayısı
- Murat Gülebaş Kimdir?
4 Responses for "Ekonomik Kriz Türkiye’ye Özgü Mü?"
Merhaba,
Ben, bu, “beklenti” meselesini algılayamıyorum bir türlü. Faiz “beklentisi”, enflasyon “beklentisi”…
Esasen, beklenti çeşitli hesaplamalar neticesinde olması öngörülen durum olmasına rağmen, zamanla böyle olmaktan çıkıp, faizin ya da enflasyonun adeta birincil kriterei haline geliyor ya…
Benim anlamadığım kısım işte tam da burası.
Ulaş Bey, yazılarınızı ilgiyle takip etmekteyim. Keşke daha sık yazsanız
Saygılarımla.
Sosyal bilimlerin tümünde olduğu gibi temelinde felsefe ve özelinde insan davranışları yani psikoloji yatar. Ekonomik karar alıcıların davranışları ekonomi içindeki diğer tüm birimlerin beklentilerini, gelecekle ilgili inanışlarını ve bu beklentilerine göre izleyecekleri stratejileri etkiler. Bu stratejilerin çoğu geçmiş deneyimlere dayanır ve bir strateji üzerinde anlaşanların sayısı ne kadar fazla ise ekonomi o yöne doğru yönlenmeye başlar.
İktidarı elinde bulunduranlar esasında bu etki-tepki bağını kullanarak ekonomiyi düzeltme yönündeki kararlarını uygulama imkanı bulabiliyorlar.
Sevgili Ulaş,
Yazılarını takip ediyorum, Ekonomik Kriz Türkiye’ ye Özgü mü? isimli yorumların çok hoşuma gitti, piyasayı ve gidiş hatını bir hap şeklinde ve akıcı bir dille önümüze sermişsin, kalemine sağlık.
Fakat bazı yazılarını çok ağır buluyorum, biraz daha halk dili lütfennnnn.
Hem ekonomi konuşalım hemde sıkılmayalım diye düşünüyorumun. ( Ama bu işin profösörleri bile ekonomi sıkıcıdır, başka yolu yoktur diyor. )
Ben senin bu işede bir espri katabileceğine inanıyorum.
Saygılarımla,
Ulaş Bey, anlatım tarzınız ve üslubunuz böyle sıkıcı bir konuyu bile bayılmadan okumamı sağladı. aynı zamanda verdiğiniz bilgilerde çok aydınlatıcı oldu. bir de şu özelleştirme mevzusuna el atsanız diyorum.
Leave a comment