Malthus Cevap Bekliyor…

• Yazar: Ulaş Demirgül
• Köşe Adı: Metrik Ekonomi
• Tarih: Haz 9,2008

Kapitalizmin ortaya çıktığı yıllarda ekonominin gidişatı hakkında kötümser akımı temsil eden düşüncelerini ortaya atan Thomas Robert Malthus, gelecekte insan ihtiyaçlarını karşılayan dünya kaynaklarının aritmetik olarak artmasına karşın; dünya nüfusunun geometrik olarak artışı sonucu açlıktan toplu ölümlerin olacağını düşünmüş ve bunu 1798′de yayımladığı An Essay on the Principle of Population (Nüfus İlkesi Üzerine Bir Deneme) isimli eserinde ayrıntılı olarak açıklamıştı. Bu akımdan etkilenen ekonomistlerin yaşadığı ülkelerde –başta İngiltere olmak üzere– gözle görülen en önemli sonuç işçi ücretlerinin dayanabilecekleri minimum düzeye kadar düşürülmesi olarak gerçekleşti. Bu politikaya göre düşük ücret alan işçi sınıfı daha az tüketecek dolayısıyla nüfus artışı ile ihtiyaç maddeleri arzı arasındaki fark yavaş yavaş kapanacaktı. Daha düşük maliyetli emek tedarik etme şansını yakalayan zamanın işverenleri Malthus’ a minnettar olmalı.

Malthus, kitabını yazdığında bizim sahip olduğumuz bilgilere sahip değildi ve bizim kadar kapsamlı düşünebilmesine imkan yoktu. Geçen zaman içinde oluşan istatistiki veriler Malthus’ u haksız çıkardı çok şükür. Ama şimdilik…

Malthus, teorisini çok uzun vadeli olarak düşünmüş olabilir. Benim kişisel görüşüm insan ve insanlara yarar sağlayan diğer canlı nüfusu ile gereksinim maddelerinin dengeli bir şekilde yaratıldığı yönünde, ancak endişe ettiğim yönü dengeli kullanımı konusunda. Hakim olan ekonomik sistem, insanları ihtiyacından çok daha fazla ve hep daha çok tüketimi teşvik edici reklam kampanyaları ile tüketim yönünde dengesizliğe neden oluyor. Uluslararası firmaların pazarlama departmanları ile ar-ge departmanları bütçeleri arasındaki pazarlama lehine bulunan korkunç fark bunu apaçık ortaya koyan bir gerçek. Özellikle bizim gibi sanayi devrimini tamamlayamadan üzerine birazcık uzay çağı o bitmeden internet devrimi yaşayan ülkeler tam bir tüketim toplumuna dönüştürüldük. Ülkemiz firmalarında henüz ar-ge ye harcanacak sermaye birikimi ve bilinci dahi oluşmuş değil.

Aşırı tüketimin zararları konusunda bilinçli hale gelen gelişmiş ülkeler ise bu bilinçlerini eski teknolojilerini kullanan fabrikalarını bizim gibi ülkelere kaydırarak, üretim süreci sonucu oluşan, yok olması mümkün olmayan, atıklarını ise üçüncü dünya ülkeleri denizlerine, ormanlarına, çöllerine transfer ederek soruna çare(!) bulmaya çalışıyorlar. Özellikle eski Fransız sömürgesi Afrika ülkelerinin çöllerinde bir çok lastik ve plastik atıklara rastlanıyor son günlerde. Bu malzemeyi evlerinde hatta yaptıkları ayakkabılarında kullanan fakir halk belki de yüzyıllardır yaptıkları hatayı tekrarlayarak beyaz adamın kendilerine yardım ettiğini düşünüyorlar.

Beyaz adam sömürge edinmek için Afrika kıyılarına ilk ulaştığında onları etkilemek için halkı meydana toplamış ve içlerinden birini eterle bayıltmıştı, eterin etkisinin geçmesine yakın İncil’ den bir şeyler okumuş öldüğü düşünülen baygın adam dirilmiş(!) halk bu mucize kitabı almak için sıraya girmişti. Afrikalı aydınlar daha sonra farkına vardıkları bu olayı şu sözleriyle özetleyeceklerdi: “Beyaz adamlar geldiğinde ellerinde kitapları vardı biz ise çok zengindik, şimdi bizim elimizde sadece kitaplarımız var ama artık onlar zengin”.

Dünya hepimizin… Sınırlar kalkıyor… Umudum ulusun yararından çok insanlık yararı düşüncesinin gelişmesi, daha dengeli üretim ve tüketim, tabiî ki dengeli nüfus artışı. Temiz, kullanışlı, dönüştürülebilir enerji kaynaklarının geliştirilmesi. Tüm bunların olacağına inanıyorum, buna inanan sayısı arttıkça gerçekleşme olasılığı daha çok artacaktır. Sosyal bir bilim olan ekonominin, temelinde insan davranışları, inanışları yani psikoloji yatar. Psikoloji inanılan yönde değişir ve davranış o yönde gerçekleşir. Bu bilinç ve davranışın gerçekleşmesinde tüm dünya çağdaşlarıma güveniyorum. Biz istedikten sonra doğa zaten kendini yenileyecek şekilde yaratılmış. Ozon tabakası da onarılır, buzullar da tekrar oluşur..

Haydi gerçekleştirelim bunu ve Malthus’ un görüşlerini hiç geri gelmemek üzere tarihe gömelim.

Ulaş Demirgül Tarafından Yazılmış Diğer Yazılar

• Bakkallardan Büyük Marketlere Doğru...
• Masraf Bizim Hakkımız, Söke Söke Alırız!
• Ekonomik Kriz Türkiye'ye Özgü Mü?
• Malthus Cevap Bekliyor...
• Gini Katsayısı
• Ulaş Demirgül Kimdir?